Finans
Ki kote lajan k ap fè ekonomi Ayiti mache soti, ki kote li prale, e poukisa diferans ant de a se done ki pi revelatè sou sitiyasyon peyi a. Done ofisyèl (Bank Mondyal), san entèpretasyon pi lwen pase sa chif yo montre dirèkteman.
Se pòsyon PIB ayisyen an ki soti nan lajan dyaspora a voye — fanmi ak pwòch k ap viv aletranje ki transfere lajan vè Ayiti. Pou pifò peyi, chif sa a ap vire ant 1 ak 3%. An Ayiti, li depase regilyèman 15-20% — youn nan to ki pi wo nan mond lan. An pratik, sa vle di yon pòsyon enpòtan nan lajan k ap sikile nan peyi a pa soti nan pwodiksyon lokal, men soti aletranje.
Valè total byen ak sèvis Ayiti vann aletranje — sitou pwodwi tekstil ki monte lokalman. Se yon chif modès konpare ak gwosè popilasyon an, siy yon baz endistriyèl ak ekspòtasyon limite.
Valè tout sa Ayiti achte aletranje — manje, gaz, pwodwi manifakti. Pi wo pase ekspòtasyon yo anpil : Ayiti enpòte pi plis pase sa li vann, yon defisi komèsyal estriktirèl olye yon varyasyon pasajè.
Sa twa chif sa yo, ansanm, rakonte
Ayiti enpòte lajman plis pase sa li ekspòte. Diferans sa a pa konble pa pwodiksyon lokal — li finanse an gwo pati pa lajan dyaspora a voye. Otreman di, transfè dyaspora yo se pa jis yon èd pou fanmi yo : yo soutni yon pòsyon enpòtan nan kapasite peyi a genyen pou l peye sa l enpòte.